خانه / بحث روز / ایران و برجام پس از خروج امریکا؛ نیاز به تدبیر همه جانبه

ایران و برجام پس از خروج امریکا؛ نیاز به تدبیر همه جانبه

طرح موضوع: پس از خروج یکجانبه ایالات متحده از توافقنامه برجام، ایران و سایر طرفهای تفاهم در مقابل چالشی جدی قرار گرفته اند و هر کدام از طرفها، به دنبال حل و فصل مشکلات پیش رو به خاطر تحریمهای امریکاییها هستند. اگرچه این اقدام امریکاییها، عمل به وعده رئیس جمهورشان بود که از مدتها قبل، انتقادات جدی به برجام داشت، ولی ماهها تاخیر برای خروج از برجام و تحرکات اروپاییها در هفته های اخیر برای ترغیب امریکا به باقی ماندن در تفاهم، امیدهایی را برای ادامه حضور امریکا در برجام به وجود آورده بود. 


مرجع منشور اخلاقی باشگاه:  اصل مدنیت


تحلیل موضوع: ناگفته روشن است که در هر توافق بین المللی، طرفهای حاضر به دنبال تامین منافع خودشان هستند و تا زمانی که آن منافع محفوظ باشد، ادامه آن توافق امکانپذیر است. در عین حال، در هر همکاری بین المللی، شبیه یک قرارداد کاری ساده، مواردی نظیر  اختلاف یا خروج یک طرف از قرارداد موضوعی است که همیشه برایش پیش بینیهای لازم انجام می شود.

برجام توافقی است که ماهها بر روی آن کار تخصصی شده و شامل صدها صفحه مطالب پیجیده است و قاعدتاً باید مواردی نظیر خروج یکطرفه هر یک از طرفین در آن لحاظ شده باشد. با شناختی که از ماهیت و سبک عملکردی دولتهای امریکایی سراغ داریم، و با توجه به موضع گیریهای شدید رئیس جمهور جدید امریکا، خروج یکجانبه این کشور از تفاهم چیز غریبی نیست و حتی اگر هم برایمان غافلگیرانه باشد، باز هم موضعگیریهای تند و شدید افراطی قابل پذیرش نیست؛ بلکه باید شرایط جدید با دقت و بر اساس مندرجات خود تفاهم نامه، پیگیری شود. محکوم کردن، توهین کردن و ابراز خشم و انزجار در حد معقول و متناسب، قابل قبول است ولی برخوردهای افراطی نظیر آتش زدن پرچم امریکا که نماد مورد تعصب همه امریکاییهاست، باعث نزول جایگاه کشورمان در افکار عمومی جهانی می شود بدون آنکه مشکلی را حل بکند.

کسانی که از همان ابتدای مذاکرات برجام، به دلیل تنفر از سابقه عملکرد حکومت امریکا، دائماً سیگنال های منفی و ناامیدانه از سرنوشت مذاکران را مطرح می کردند، کمکی به حل هیچ مشکلی نمی کردند. قطعاً در مذاکراتی که برای رسیدن به یک تفاهم بین چندین طرف انجام می شود که منافع هر کدام متفاوت است، طبیعی است که هر طرف با سوظن و شک با طرف مقابل برخورد می کند و در پس نزاکت دیپلماتیک و خنده هایی که رد و بدل می شود، همواره نگرانیهایی وجود دارد، ولی این موضوع نباید و نمی تواند مانع ادامه کار شود و بلکه طرفین بر اساس مستنداتی که مبادله می شود، تعهداتی را می پذیرند تا منافعی را کسب کنند. رعایت ادب در برخورد با نمایندگان هر کشوری، اصلی بدیهی است و احترام طرف مقابل را بر می انگیزد و شاید باعث ایجاد موج مقبت روانی برای رسیدن تفاهم شود.

در هر حال، شرایط پس از برجام بدون حضور امریکا، نیازمند تدبیری همه جانبه است تا در شرایط جدید هم منافع کشورمان تا حد امکان حفظ شود. اظهارات رئیس جمهور جدید امریکا پس از خروج از برجام و ارزیابی سبک کاریش در ماههای اخیر نشان می دهد که مشکل اصلی در تفاهم برجام، نه مندرجات آن، بلکه امضای آن در دولت گذشته است. ظاهراً ترامپ از پذیرش عملکرد دیگران تنفری ذاتی دارد ولی عملکرد خودش را، ولو غلط، بهترین می داند. همچنین او به دلیل طبیعت کاسبکارانه اش، در قبال سیاست خارجی کشورش اهل رعایت مرام یا قوانین مرسوم نیست بلکه با تغییر دائمی دیدگاههایش، به دنبال سود بیشتر است و همین موضوع، نحوه تعامل با سیاستهایش را پیچیده تر می کند. با در نظر گرفتن اینکه در قبال برجام، طرفهای دیگری هم هستند، موضوع حتی پیچیده تر می شود؛ روسیه و چین که از تحریمهای بیشتر ایران سود می برند و اروپاییها که از طرفی می خواهند برجام را حفظ کنند و از طرفی با امریکاییها مقابله نکنند. اینها دشواریهایی است که تیم دیپلماتیک ایران باید لحاظ کنند…

درباره supervisor

پاسخ دادن

نکات : آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.فیلدهای الزامی علامت گذاری شده اند. *

*

This site is protected by wp-copyrightpro.com